Geceleri başınızı yastığa koyduğunuzda aslında koca bir partinin ev sahibi olduğunuzu biliyor muydunuz? Siz derin bir uykuya dalarken, gözeneklerinizden çıkan sekiz bacaklı mikroskobik canlılar, Demodex akarları gece mesaisine başlıyor. İğne ucundan bile küçük olan (yaklaşık 0,15–0,4 mm) bu minik canlılar, kıl köklerinizdeki yağlarla beslenerek hayatlarını sürdürüyorlar. Ancak korkmanıza gerek yok. Peki, neden? İşte uzman yorumları:
Demodeks Nedir?
Demodeks, insan kıl foliküllerinde ve yağ bezlerinde yaşayan mikroskobik bir akar (mite) türüdür. Gözle görülmeyecek kadar küçük (0.15 mm - 0.4 mm) olan bu canlılar, aslında ekosistemimizin doğal bir parçasıdır. Cleveland Clinic'e göre iki türü öne çıkar: Gözeneklerde yaşayan Demodex folliculorum ve yağ bezlerini tercih eden Demodex brevis.
'Düşmandan Çok Dostturlar'
İngiltere'deki Reading Üniversitesi'nde omurgasız biyolojisi doçenti olan Alejandra Perotti CNN'e yaptığı açıklamada "Biz uyurken dışarı çıkıyorlar ve çok mutlu oluyorlar; çiftleşiyorlar, akrabalarını ziyaret ediyorlar, yüzümüzde yürüyorlar. Uyandığımız anda da tekrar gözeneklerin içine giriyorlar" dedi.
Perotti, "Eğer ürperiyorsanız, ürpermeyin. Demodex akarları düşmandan çok dosttur" yorumunu yapıyor.
Ne İş Yararlar?
Perotti'nin CNN'e yaptığı açıklamaya göre bu canlılar aslında birer "temizlik dostu". Cildimizdeki ölü derileri ve gözenekleri tıkayabilecek fazla yağları (muck) temizleyen birer "mini vakum" gibi çalışırlar. Onlar olmasaydı, gözeneklerimiz çok daha hızlı tıkanabilirdi.
Yakıtları Ne?
CNN makalesinde paylaşılan en ilginç bilgi ise şu: Bu canlılar enerji almak için vücudumuzun ürettiği melatonin hormonunu kullanıyor. Biz uykuya dalmak için melatonin salgıladığımızda, onlar bu hormonu bir yakıt gibi kullanarak canlanıyor ve gece mesaisine başlıyorlar.
Neden Sadece Gece Dışarı Çıkıyorlar?
Demodekslerin güneşin ultraviyole (UV) ışınlarına karşı hiçbir savunması yok. UV ışığı onların DNA’sına zarar verebilir. Gün ışığıyla birlikte tekrar gözeneklerin derinliklerine saklanırlar.
Neye Benziyorlar?
Cleveland Clinic'e göre Demodex akarı son derece küçüktür (0,15 milimetre [mm]–0,4 mm). Bir iğne başını kaplamak için birkaç tanesine ihtiyaç duyulur.
Mikroskop altında, akar hafif saydam görünür ve pullarla kaplıdır. İki segmentten oluşan uzun bir gövdesi vardır. Birinci segmentte sekiz bacak ve bir ağız bulunur. Uyuduğunuzda, akarlar cildinizin gözeneklerinden çıkar, çiftleşir ve sonra yumurta bırakmak için tekrar cildinize geri dönerler.
