Üç Aylıkken Yaşadıklarını Bile Hatırlıyor: Bilim İnsanları Hafızasını İncelemeye Aldı

Üç Aylıkken Yaşadıklarını Bile Hatırlıyor: Bilim İnsanları Hafızasını İncelemeye Aldı
16px
32px

Levent Öztürk 29 Eylül 2026 11:31

İnsanların büyük bölümü birkaç gün önce yaşadığı sıradan ayrıntıları bile kolayca unutabiliyor. KCL rumuzuyla anılan genç ise bunun tam tersine, hayatının çok erken dönemlerine kadar uzanan anılarına son derece ayrıntılı biçimde erişebiliyor. Hatta kendi ifadesine göre hatırladıkları üç aylık bebeklik dönemine kadar gidiyor.

Kimliği açıklanmayan KCL, Fransa'daki Grenoble Alpes Üniversitesi'nden Dr. Krystian Barzykowski'ye bir e-posta göndererek hafızasının bilimsel açıdan incelenmeye değer olup olmadığını sordu. Geçen yıl ocak ayında başlayan çalışmalar sonunda, gencin dünya çapında 100'den az kişide bulunduğu tahmin edilen Yüksek Üstün Otobiyografik Hafıza, yani HSAM özellikleri taşıdığı belirlendi.

Araştırmacılar ayrıca KCL'nin üçüncü yaş gününe geldiğinde kesintisiz ve bilinçli bir otobiyografik deneyim algısı geliştirmiş olduğunu tespit etti. Hafıza performansı, genel nüfusun yüzde 99'undan daha yüksek düzeyde çıktı.

Rastgele Tarihlerde Bile Ayrıntılı Anılar Verdi

KCL'nin yeteneğini ölçmek için kontrol grubuyla birlikte birkaç aşamalı testler uygulandı. İlk bölümde katılımcılardan, Aleksandra Mirosław'ın hız tırmanışında kazandığı Olimpiyat altın madalyası gibi 15 önemli toplumsal olayı doğru tarih ve günlerle eşleştirmeleri istendi. Daha sonra 15 rastgele tarih verildi ve bu günlerde yaşanan önemli haberlerin hatırlanması talep edildi. Son aşamada ise 10 farklı tarih üzerinden haftanın günü, o dönemde gündemde olan olaylar ve kişisel bir anı soruldu.

KCL, toplumsal olaylara ilişkin testte yüzde 51 doğruluk oranına ulaştı. Kontrol grubunun ortalaması yüzde 20'de kaldı. Kişisel anılar söz konusu olduğunda fark daha da büyüdü: Kontrol grubunda yüzde 28,75 olan başarı oranı, KCL'de yüzde 83'e çıktı.

Özel Bir Ezber Tekniği Kullanmıyor

Cortex dergisinde yayımlanan çalışma, bu sıra dışı performansın özel bir hafıza tekniğine dayanmadığını ortaya koydu. KCL'nin fiziksel veya psikolojik gelişiminde olağandışı bir durum saptanmadı; dikkat ve çalışma belleği gibi diğer bilişsel becerileri de standart düzeylerde kaldı. Bu nedenle araştırmacılar HSAM sahibi kişileri genel anlamda olağanüstü bilişsel yeteneklere sahip bireyler olarak tanımlamıyor. Fark, daha çok kişisel anılara erişim biçiminde ortaya çıkıyor. Günlük bilgileri öğrenme açısından sıradan insanlardan belirgin biçimde ayrılmıyorlar.

KCL açısından dikkat çekici noktalardan biri de anıların çoğu zaman istemsiz biçimde ortaya çıkması. Bir koku, müzik parçası ya da sıradan bir cümle geçmişteki belirli bir anıyı tetikleyebiliyor. Gencin günün birkaç saatini bu tür zihinsel geri dönüşlerle geçirdiği belirtiliyor.

Araştırmacılar, bilgisayar ekranındaki desenlere odaklanmayı gerektiren basit bir test sırasında bile KCL'nin sık sık istem dışı biçimde geçmiş anılara yöneldiğini gözlemledi. Benzer bir durum 2006 yılında incelenen başka bir HSAM vakasında da görülmüştü. Dr. Barzykowski, bu süreci anıları tetikleyen işaretleri güçlendiren bir tür amplifikatör etkisi ve kontrol edilmesi zor bir anı akışıyla açıklıyor.

İlgili Galeri

Yıllarca gerçek sanıldılar: Hiç yaşamamış 5 ünlü tarihi figür Galeriye Gözat